การศึกษานอกโรงเรียนขั้นพื้นฐาน

การจัดการศึกษาเทียบเท่าการศึกษาขั้นพื้นฐาน

หลักการจัดการศึกษา

        
มีสาระการจัดการศึกษาตั้งแต่ การส่งเสริมการรู้หนังสือ การศึกษาในหลักสูตรเทียบเท่า การศึกษาพื้นฐาน และการศึกษาต่อเนื่อง  สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่ไม่รู้หนังสือ แรงงานต่างด้าว และกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ผู้ต้องขัง ทหารกองประจำการ และประชาชนที่อยู่นอกระบบโรงเรียนทุกคน มีเป้าหมายที่ดำเนิน   ในปีงบประมาณ 2549  ดังนี้
           1)  ระดับประถมศึกษา 
           2)  ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 
           3)  ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 
                                                  
แนวทางและมาตรการ

      1.1  พัฒนาครู กศน. ให้มีความรู้ความสามารถและมีทักษะในการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่ทำให้ผู้เรียนสามารถแสวงหาความรู้จากกระบวนการคิด การทำ การจำ การแก้ปัญหา และการพัฒนาจนสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยให้ความสำคัญกับจิตวิทยาการเรียนรู้ของผู้ใหญ่
       1.2  พัฒนาและจัดทำหลักสูตรการจัดการศึกษาพื้นฐานสำหรับกลุ่มเป้าหมายนอกโรงเรียนให้สอดคล้องกับสภาพและความจำเป็นในแต่ละพื้นที่ จังหวัดอุบลราชธานี ตลอดจนความต้องการของประชาชน
       1.3  ประสานงานจัดทำข้อมูล แหล่งเรียนรู้ /ศูนย์การเรียนชุมชน ภูมิปัญญาให้เป็นเครือข่ายการเรียนรู้
       1.4  จัดศูนย์การเรียนชุมชนในทุกตำบล  เพื่อเป็นศูนย์รวมของข้อมูล ความรู้และกิจกรรมการเรียนรู้ 
      1.5  ผลิต จัดหาสื่อเสริมความรู้ เช่น สื่อสิ่งพิมพ์ เอกสารแบบเรียน หนังสือพิมพ์ วารสาร สื่ออิเล็กทรอนิคส์  (วิทยุ  โทรทัศน์  วิดีโอ  วิซีดี เทปคลาสเซ็ท คอมพิวเตอร์ Internet) เพื่อให้บริการการเรียนรู้กับผู้เรียน
     1.6  ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง โดยเรียนรู้จากสื่อที่หลากหลาย เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน รียนรู้จากผู้รู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น เรียนรู้จากกระบวนการกลุ่ม รียนรู้โดยการทำโครงการ (project Approach)  ของชุมชนใช้  ถานการณ์/กิจกรรมของชุมชุมเป็นเนื้อหาสาระของโครงการที่ร่วมกันลงมือปฏิบัติจริง รู้จากกิจกรรมของชุมชน กิจกรรมค่าย การอบรม ประชุมสัมมนา ที่สถานศึกษาหรือหน่วยงานในชุมชน นอกชุมชนจัดขึ้น เรียนรู้จากการไปศึกษาดูงาน รียนรู้จากกิจกรรมเสริมหลักสูตร
      1.7    เรียนรู้โดยกระบวนการพบกลุ่ม  ผู้เรียนพบกลุ่มสัปดาห์ละไม่น้อยกว่า  3  ชั่วโมง  เพื่อให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และเสริมประสบการณ์จากกลุ่ม  เรียนเรียนรู้ด้วยตัวเองทุกวันที่บ้านที่ทำงานหรือทุกสถานการณ์ทุก     สถานที่    มีครูศูนย์การเรียนชุมชนเป็นที่ปรึกษาและดูแลอำนวยความสะดวกจัดหาสื่อข้อมูลเพื่อการค้นคว้า จัดกิจกรรมกลุ่มและมอบหมายงานให้ผู้เรียนได้ศึกษาค้นคว้าและมีทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง ตรวจประเมินผลงานของผู้เรียนและบันทึกผลงานของผู้เรียนแต่ละคน    ผู้เรียนและครูศูนย์การเรียนชุมชนร่วมกันวางแผนการเรียนรู้ ทั้งเรื่องเนื้อหาสารระ วิธีการเรียนรู้ และวิธีวัดผลประเมินผล กำหนดการทำงาน (รายงาน/โครงงาน/ชิ้นงาน)     กระบวนการในการพบกลุ่ม เป็นหัวใจสำคัญของการเรียนรู้ ซึ่งการจัดให้มีกิจกรรมสำคัญ ดังนี้

          (1)     จัดกลุ่มตามความเหมาะสมกับเนื้อหา
          (2)     ใช้สื่อผสม เช่น ในงาน/ประเด็น ดูวิดีทัศน์ หนังสือ เอกสาร เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้
          (3)     มีการอภิปรายกลุ่มตามประเด็น โดยครู ศรช. กำหนดหรือผู้เรียนในกลุ่มรวมกันกำหนดหรือครูและผู้เรียนในกลุ่มร่วมกันกำหนด
          (4)     บรรยายให้ความรู้โดยผู้รู้
          (5)     ร่วมกันสรุปบทเรียน มีการบันทึกการเรียนรู้
          (6)     ร่วมกันเตรียมบทเรียนในคราวต่อไป
          (7)     การวัดผลและประเมินผล ดำเนินการไปพร้อมกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้งโดยประเมินพฤติกรรม ดูผลงานที่ปฏิบัติร่วมกับกลุ่ม แฟ้มสะสมงานและ   โครงงาน มีการสอบระหว่างภาค และปลายภาค โดยใช้เครื่องมือหรือแบบทดสอบที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์แทนข้อสอบ กาเครื่องหมาย  เลือกตอบ

         1.8      รูปแบบการส่งเสริมการเรียนรู้
          (1)     มีข้อมูลชัดเจน ซึ่งได้มาจากการประสานข้อมูล จปฐ/กชช2 ค และการสำรวจความต้องการ
          (2)     จัดตามความต้องการหรือสภาพปัญหาความจำเป็นของผู้เรียนและ     ท้องถิ่น  
         (3)     การจัดการเรียนการสอน เน้นทักษะการอ่าน – เขียน ภาษาไทย การคิดคำนวณ คิดวิเคราะห์ การสื่อสาร โดยมีผู้ดำเนินการคือ –  ครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียน –  อาสาสมัครในชุมชน   – นักศึกษา ระดับ ม.ต้น ม.ปลาย ตามหลักสูตรพื้นฐาน กลุ่มเป้าหมาย    กศน.พัฒนาการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิต บูรณาการกับกิจกรรมทักษะชีวิต  การพัฒนาอาชีพ   การพัฒนาสังคมและชุมชน ดำเนินการในลักษณะโครงการ (Project  Approach)  เน้นกระบวนการกลุ่ม มีการวางแผนร่วมกัน โดยครู กศน.เป็นที่ปรึกษา   ประเมินกระบวนการและผลงานที่ปรากฏจริง

        1.9        พัฒนาการวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ – ประเมินตามสภาพจริง โดยพิจารณาจากกระบวนการเรียนรู้ ผลงาน และพฤติกรรมที่แสดงถึงความรู้ ความคิด คุณธรรม จริยธรรม การมีจิตสาธารณะดำเนินการไปพร้อมกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง -จัดและประเมินผล จัดให้มีการวัดผลและประเมินผลหลายรูปแบบ เช่น จากโครงงาน จากแบบฝึกหัด ใบงาน และการทดสอบ ที่ใช้แบบทดสอบปรนัย 30 % อัตนัยที่แสดงถึงความรู้ ความเข้าใจและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ 70 % ทั้งนี้ให้มีการวัดและประเมินผลระหว่างภาคเรียน 40 % ปลายภาคเรียน  60% – ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมกันในประเมินตนเอง ในลักษณะของแฟ้มสะสม       ผลงาน – จัดให้มีการทดสอบโดยใช้เครื่องมือการทดสอบตามมาตรฐานกลาง ดำเนินการโดยศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดหรือศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรมศึกษานอกโรงเรียน

         1.10     การพัฒนาระบบการส่งเสริม ติดตาม ตรวจสอบคุณภาพ การจัดการศึกษา – จัดระบบโครงสร้างพื้นฐานการเรียนรู้ ในลักษณะของศูนย์การเรียนชุมชน / แหล่งเรียนรู้ ศูนย์เรียนรู้ ให้เป็นเครือข่ายห้องสมุดประชาชน เพื่อแลกเปลี่ยนหมุนเวียนสื่อการเรียนรู้ โดยมีครูประจำศูนย์การเรียนเป็นแกนในการดำเนินการ  -สถานศึกษาจัดทำเกณฑ์มาตรฐาน ด้านปัจจัย กระบวนการและผลผลิต –   พัฒนาบุคลากรของสถานศึกษาให้มีความรู้  ความเข้าใจ ในเรื่องการกำหนดคุณภาพมาตรฐาน เข้าสู่การประกันคุณภาพ  – สถานศึกษาประเมินตนเอง ตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด  –   แต่งตั้งคณะกรรมการประเมินคุณภาพภายใน โดยให้กรรมการสถานศึกษาร่วมเป็นกรรมการ   

ตัวชี้วัด  เชิงปริมาณ

              –  มีผู้เรียนตามเป้าหมายที่กำหนด
              –  ผู้เรียนร้อยละ 80  ของผู้ลงทะเบียนเข้ารับการวัดผลและประเมินผล

เชิงคุณภาพ   ผู้เรียนที่ผ่านกระบวนการเรียนรู้ร้อยละ 70  มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์  คือ

1.       มีความรู้ความสามารถและทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง          
2.       มีความใฝ่รู้ ใฝ่เรียน ศึกษาหาความรู้อยู่เสมอ
3.       มีความรู้ ความสามารถ ในการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ และรู้จักแก้ปัญหาอย่างมีเหตุผล
4.       ปลูกจิตสำนึกให้เป็นคนดี  มีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์5
5.       มีความตระหนักถึงการเป็นพลเมืองที่ดีของสังคม
6.       สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
7.       มีความรู้และทักษะเพียงพอในการประกอบอาชีพ การศึกษาเพิ่มเติมและการดำรงชีวิต

ผลผลิตที่  2  การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต

                                โดยให้บริการส่งเสริมและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อสนับสนุนให้ประชาชน      สามารถเรียนรู้ได้ตามความต้องการมีแนวทางและมาตรการดำเนินงาน ดังนี้ 

                                1.  ส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้ในแหล่งเรียนรู้ เช่น ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ ในแหล่งเรียนรู้ จัดหาและพัฒนาบุคลากร บรรณารักษ์ เจ้าหน้าที่ห้องสมุด ครู กศน. ทุกประเภท เพื่อจัด  กิจกรรมและกระบวนการเรียนรู้ในแหล่งเรียนรู้
                                2.  จัดและสนับสนุนให้แหล่งเรียนรู้ให้มีสื่อ และเทคโนโลยีเพื่อให้บริการการเรียนรู้อย่างพอเพียง
                                3.  ส่งเสริมและพัฒนาแหล่งการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ได้แก่ ห้องสมุดประชาชน ศูนย์การเรียนชุมชน  จุดติดตั้งไทยคม แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ฯลฯ
                                4.  ประชาสัมพันธ์เผยแพร่ และให้บริการข้อมูลการจัดกิจกรรมต่าง ๆ

5.  ด้านการพัฒนาระบบบริการและด้านโครงสร้างพื้นฐานการเรียนรู้ โดยจัดให้บริการ    ดังต่อไปนี้

                5.1  ให้บริการโดยห้องสมุดประชาชนในทุกอำเภอ/กิ่งอำเภอ  รวม  1  แห่ง

                                –  ห้องสมุดประชาชน  “เฉลิมราชกุมารี”   1  แห่ง
                5.2  จัดและพัฒนาศูนย์การเรียนชุมชน  เพื่อเป็นศูนย์รวมของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการกิจกรรมการศึกษานอกโรงเรียนทุกประเภทหลักสูตรเข้ากับกิจกรรมของชุมชน  รวม  19  แห่ง                
               5.3  ให้บริการสื่อโสตทัศนวัสดุการศึกษา  ณ  จุดติดตั้งชุดรับสัญญาณดาวเทียมไทยคม        จำนวน  18   แห่ง